ສວສສຊ ເຂົ້າຮ່ວມສໍາມະນາສາກົນ ກ່ຽວກັບ "ທິດສະດີ ໂນໂອໂນມີ: ແນວທາງໃໝ່ຕໍ່ການຫັນປ່ຽນເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ"
ສປປ ລາວ ໄດ້ກໍານົດແນວທາງ ແລະ ຍຸດທະສາດທີ່ສໍາຄັນ ໃນການຫັນປ່ຽນໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຈາກການເພິ່ງພາການຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ໄປສູ່ການສ້າງເສດຖະກິດຖານຄວາມຮູ້ທີ່ຍືນຍົງ. ວິໄສທັດດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຖືກສາຍໃຫ້ເຫັນຢ່າງຈະແຈ້ງໃນກອງປະຊຸມສໍາມະນາວິທະຍາສາດລະດັບສາກົນ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ “ທິດສະດີ ໂນໂອໂນມີ: ແນວທາງໃໝ່ຕໍ່ການຫັນປ່ຽນເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ” (The Theory of Noonomy: New Approaches to Socio-Economic Transformation) ເຊິ່ງຈັດຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ ໃນວັນທີ 15 ຕຸລາ 2026 ທີ່ສະຖາບັນຂົງຈື້, ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ. ກອງປະຊຸມສໍາມະນາຄັ້ງນີ້ ຈັດຂຶ້ນມາຮ່ວມກັນ 4 ພາກສ່ວນ ລະຫວ່າງ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ (ມຊ), ສະຖາບັນວິທະຍາສາດເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ (ສວສສຊ), ສະຖາບັນການເມືອງ ແລະ ການປົກຄອງແຫ່ງຊາດ (ສມປຊ) ແລະ ສະມາຄົມໂນໂອໂນມີໂລກ (World Association of Noonomy-WAN) ພາຍໃຕ້ການເປັນປະທານຮ່ວມຂອງ ທ່ານ ຮສ. ປອ. ພູເພັດ ກ້ຽວພິລາວົງ, ຮອງອະທິການບໍດີ ມຊ, ທ່ານ ປອ. ນ. ແກ້ວວິວອນ ອຸດທະຈັກ, ຮອງປະທານ ສວສສຊ; ທ່ານ ປອ. ສຸພາວະດີ ຫຼ້າໄກສອນ, ຮອງຫົວໜ້າສະຖາບັນການເມືອງ ແລະ ການປົກຄອງແຫ່ງຊາດ (ສມປຊ), ທ່ານ ສາດສະດາຈານ ເຊີເກ ດີ. ບອດຣູນອບ (Prof. Sergey D. Bodrunov), ປະທານສະມາຄົມໂນໂອໂນມີໂລກ; ມີຜູ້ຕາງໜ້າຈາກພາກລັດ, ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າ, ນັກວິທະຍາສາດ ແລະ ນັກສຶກສາ ທັງຮູບແບບເຊິ່ງໜ້າ ແລະ ອອນໄລນ໌ ຈາກ ສປປ ລາວ, ຣັດເຊຍ, ຈີນ, ກີກິດສະຖານ, ຈໍເຈຍ ແລະ ອູການດາ ເຂົ້າຮ່ວມກວ່າ 100 ທ່ານ.
ກອງປະຊຸມໄດ້ນໍາສະເໜີສະພາບວິກິດການຂອງໂຄງສ້າງເສດຖະກິດໂລກ ເຊິ່ງມີຮູບແບບການເຕີບໂຕແບບດັ້ງເດີມ ທີ່ອີງໃສ່ການຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນ ແລະ ກົນໄກຕະຫຼາດແບບເກັງກໍາໄລໄດ້ກ້າວສູ່ຂີດຈໍາກັດ. ທ່ານ ສາດ ສະດາຈານ ເຊີເກ ດີ. ບອດຣູນອບ ກ່າວວ່າ: ທິດສະດີ ໂນໂອໂນມີ (Noonomy) ແມ່ນຂະບວນວິວັດໃໝ່ທີ່ເນັ້ນການຂັບເຄື່ອນເສດຖະກິດດ້ວຍຄວາມຮູ້ເຂັ້ມຂຸ້ນ, ລະບົບອັດຕະໂນມັດ ແລະ ປັນຍາປະສົມປະສານ (Hybrid Intelligence) ເພື່ອຮັບໃຊ້ຄວາມຕ້ອງການທີ່ແທ້ຈິງຂອງມະນຸດ ແທນການສະສົມທຶນ.
ໃນໂອກາດດັ່ງກ່າວ ທ່ານ ປອ. ນ. ແກ້ວວິວອນ ອຸດທະຈັກ ໄດ້ແລກປ່ຽນຄໍາເຫັນຕໍ່ທິດສະດີໂນໂອໂນມີ ໃນບໍລິບົດຂອງລາວວ່າ: ສປປ ລາວ ໄດ້ກໍານົດເອົາການເຊື່ອມຈອດພາກພື້ນ ເປັນກົນໄກທີ່ສໍາຄັນໃນການຫັນປ່ຽນຈາກ “ເສດຖະກິດທີ່ອີງໃສ່ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ” ໄປສູ່ “ເສດຖະກິດອົງຄວາມຮູ້” ຄື: ເສດຖະກິດພູມປັນຍາ ທີ່ສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມຈາກຄວາມຮູ້, ນະວັດຕະກໍາ ແລະ ຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ແທນການຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ. ທ່ານໄດ້ເນັ້ນໜັກວ່າ: ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ລາວ-ຈີນ ໄດ້ເປີດປະຕູສູ່ຍຸກໃໝ່ແຫ່ງການເຊື່ອມຈອດ ເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນ “ຂົວທາງບົກ” ຂອງພາກພື້ນ, ບັນຫາຍຸດທະສາດສໍາຄັນໃນການຫັນປ່ຽນ ສປປ ລາວ ຈາກການເປັນພຽງ “ທາງຜ່ານ” (Transit) ໄປສູ່ “ສູນກາງອົງຄວາມຮູ້ ແລະ ການຂົນສົ່ງ” (Knowledge & Logistics Hub) ຄືການສ້າງສູນຂໍ້ມູນ, ສູນຝຶກອົບຮົມ ແລະ ສູນນະວັດຕະກໍາດ້ານການຂົນສົ່ງ ທີີ່ກະທົບໃສ່ຕ່ອງໂສ້ການສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມພາຍໃນປະເທດຢ່າງຍືນຍົງ ໂດຍເລັ່ງໃສ່ການສ້າງຄົນ, ສ້າງສະຖາບັນ ແລະ ຄວາມຍືນຍົງຂອງຊັບພະຍາກອນ-ສິ່ງແວດລ້ອມໃນອະນາຄົດ. ໃນນັ້ນ ຕ້ອງເສີມສ້າງພື້ນຖານໂຄງລ່າງທາງກາຍະພາບເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັບເຕັກໂນໂລຊີດີຈີີຕ້ອນ ເພື່ອຍົກລະດັບການແຂ່ງຂັນ, ຄວາມໂປ່ງໃສ ແລະ ປະສິດທິພາບໃຫ້ສູງຂຶ້ນ; ສົ່ງເສີມການຄ້າ ແລະ ກິດຈະກໍາທາງເສດຖະກິິດ ທີ່ມີມູນຄ່າສູງ; ລົງທຶນໃນການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ຂະຫຍາຍຄວາມຮ່ວມມືກັບສາກົນ ໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ນະວັດຕະກໍາ ເພື່ອຍົກລະດັບປະເທດຈາກ “ທາງຜ່ານ” (Transit) ໄປສູ່ “ສູນກາງອົງຄວາມຮູ້ ແລະ ການຂົນສົ່ງ” ຢ່າງຍືນຍົງ.
ພາຍໃນການສໍາມະນາ ຍັງໄດ້ມີການນໍາສະເໜີເນື້ອໃນຂໍ້ມູນຫຼາຍປະເດັ່ນທີ່ສໍາຄັນ ກ່ຽວກັບມູມມອງດ້ານການເມືອງ ແລະ ບົດບາດຂອງ ສມປຊ ໃນການເຊື່ອມສານທິດສະດີເສດຖະກິດສະໄໝໃໝ່ເຂົ້າໃນວຽກງານການນໍາພາ-ຄຸ້ມຄອງລັດ; ບົດບາດຂອງສະຖາບັນການສຶກສາຊັ້ນສູງ ໃນການເປັນເບົ້າຫຼໍ່ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຜ່ານການຫັນເປັນທັນສະໄໝທຶນມະນຸດ ແລະ ການປະຕິຮູບນະໂຍບາຍສາທາລະນະ ໃຫ້ຕິດພັນກັບການຫັນເປັນດິຈິຕອນຢ່າງແທ້ຈິງ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ບັນດານັກວິຊາການສາກົນຈາກມະຫາວິທະຍາໄລເຣິນມິນ (ສປ ຈີນ), ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງລັດມົສກູ (ຣັດເຊຍ), ມະຫາວິທະຍາໄລມາເຄີເຣເລ (ອູການດາ), ມະຫາວິທະຍາໄລເສດຖະກິດກຽກກິດສະ ຖານ ແລະ ຈໍເຈຍ ກໍໄດ້ຮ່ວມຖອດຖອນບົດຮຽນການໃຊ້ປະຍຸກໃຊ້ທິດສະດີ ໂນໂອໂນມິ, ການນໍາໃຊ້ປັນຍາປະດິດ, ການພັດທະນາແຮງງານດິຈິຕ້ອນ ເພື່ອແກ້ໄຂວິກິດເສດຖະກິດໃນຂົງເຂດຂອງຕົນ.
ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ ໄດ້ບັນລຸຜົນສໍາເລັດຢ່າງຈົບງາມ ແລະ ເອກະພາບສູງຮ່ວມກັນ ໃນການສ້າງບົດສະຫຼຸບນະໂຍບາຍ (Policy Brief) ວ່າດ້ວຍ “ການເຊື່ອມໂຍງແນວຄິດ ໂນໂອໂນມີ ເຂົ້າໃນຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດ ຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງ ສປປ ລາວ ຫຼັງປີ 2030” ສະເໜີຕໍ່ພາກລັດ, ພ້ອມທັງສະເໜີຈັດຕັ້ງ ສູນຄົ້ນຄວ້າໂນໂອໂນມີ ແລະ ເສດຖະກິດຖານຄວາມຮູ້ຢູ່ ສວສສຊ, ມຊ ຫຼື ສມປຊ, ຈັດພິມເອກະສານວິທະຍາສາດສາກົນ, ແລະ ສິ່ງສໍາຄັນແມ່ນການລົງນາມບົດບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈ (MOU) 4 ຝ່າຍ ລະຫວ່າງ ສວສສຊ, ມຊ, ສມປຊ ແລະ ສະມາຄົມໂນໂອໂນມີໂລກ ເພື່ອຮັດແໜ້ນຄວາມຮ່ວມມືທາງປັນຍາ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ໃຫ້ກ້າວຂຶ້ນສູ່ລະດັບສູງ.
ຂຽນຂ່າວ ແລະ ຖ່າຍພາບ: ເພັດທະນູໄຊ ວົງຍະໄຊ
